Patron Szkoły
W maju 2002 roku nasze Centrum obchodziło 25 - lecie działalności pedagogicznej. Rada Pedagogiczna i Samorząd Słuchaczy chcąc uczcić ćwierćwiecze istnienia szkoły, wystąpiły z wnioskiem o nadanie jej imienia ks. Stanisława Staszica. Rada Powiatu Mińskiego uchwałą z dnia 27 czerwca 2001 roku przychyliła się do prośby społeczności szkolnej. 1 września 2001 roku Centrum Kształcenia Ustawicznego w Mińsku Mazowieckim przyjęło imię tego wybitnego działacza i pedagoga oświecenia.
Urodził się w 1755 r. w Pile. Działacz oświatowy, gospodarczy i polityczny, organizator i mecenas nauki, uczony, przyrodnik, filozof, pisarz polityczny, tłumacz. Syn mieszczanina, burmistrza Piły. Ukończył seminarium w Poznaniu i na przełomie lat 1778/79 przyjął święcenia duchowne, ale obowiązków kapłańskich nie wypełniał. Studiował później nauki przyrodnicze w paryskim College de France.
Od 1781 r. był nauczycielem synów A. Zamoyskiego. W 1782 r. uzyskał doktorat obojga praw i objął w Akademii Zamoyskiej katedrę języka francuskiego. W domu Zamoyskich prowadził dalsze studia oraz poznał dokładnie sytuację polityczno-prawną Polski. W Zamościu napisał traktat „Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego…”, wydane po raz pierwszy w 1787 roku. W 1790 r. ukazały się „Przestrogi dla Polski…”. Oba te dzieła miały duży wpływ na obrady Sejmu Czteroletniego i uchwalenie Konstytucji 3 maja w 1791 roku.
W okresie Sejmu Wielkiego był czołowym przedstawicielem obozu reform – walczył o postęp i utrzymanie niezawisłości narodowej. Stał się rzecznikiem interesów mieszczaństwa oraz polepszania sytuacji chłopów. Po rozbiorach poświęcił się pracy nad rozwojem gospodarczym kraju oraz rozwinął szeroką działalność organizatorską w dziedzinie nauki i oświaty.
Od 1798 roku prowadził pionierskie badania geologiczne, zaś dzieło „O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski”, pozwala go uznać za ojca geologii polskiej. Organizował liczne wyprawy w Tatry, podczas których obserwował i opisywał florę i faunę górską oraz jej mieszkańców. Dokonał także pierwszego wejścia na Łomnicę, stąd uważany jest za pioniera taternictwa.
W 1801 roku był współzałożycielem i działaczem Towarzystwa Przyjaciół Nauk (dla którego ufundował siedzibę w Warszawie – Pałac Staszica), od 1808 r. piastował w nim funkcję przewodniczącego.
W dobie Księstwa Warszawskiego pełnił Staszic wiele funkcji w Izbie Edukacyjnej oraz był dyrektorem Wydziału Przemysłu i Kunsztów w Komisji Spraw Wewnętrznych, gdzie urzeczywistniał swoje marzenia o rozwoju polskiego górnictwa i hutnictwa. W 1816 roku, w Kielcach, powstała - dzięki staraniom Staszica – pierwsza Szkoła Akademiczno-Górnicza. Uczniowie po ukończeniu tej szkoły zdobywali zawód hutnika, odlewnika i mechanika. Nie tylko szkoła górnicza była troską Staszica. Pełnił on również obowiązki „wiceministra oświaty”. Był także współorganizatorem Uniwersytetu Warszawskiego. Ilość szkół za czasów działalności Staszica wzrosła znacznie na terenie całego kraju. Dbał o rozwój uniwersytetu w Warszawie, a oprócz szkół wojewódzkich czy elementarnych miejskich i wiejskich, specjalną pieczą otaczał powstające szkolnictwo zawodowe i specjalne. W 1816 roku założył Towarzystwo Rolnicze z myślą o młodzieży. Ubodzy młodzieńcy mogli się kształcić przez cztery lata na Uniwersytecie Warszawskim na koszt „Towarzystwa”.
Idee społeczne Staszica mocno wpłynęły na jego koncepcje pedagogiczne, które stanowią podsumowanie półwiekowych poszukiwań polskiej myśli pedagogicznej. Koncepcje staszicowskie wywodzą się z myśli i doświadczeń S. Konarskiego. Jako typowy przedstawiciel swojego Staszic uważał, że wychowanie jest czynnikiem określającym przyszłość społeczeństwa i kierunek jego rozwoju. Rozdział (Edukacja) w „Uwagach nad życiem Jana Zamoyskiego…” zaczyna on słowami wielkiego kanclerza:
„Zawsze takie rzeczypospolite będą, jakie ich młodzieży chowanie”.
Czołowe miejsce w pedagogice Staszic wyznacza nauce o społeczeństwie, którą nazywa „nauką moralną”, w tej zaś podstawą jest „historia krajowa”. Uważa on znajomość historii za niezbędną dla wychowania dzieci na takich obywateli, którzy będą zdolni rozumnie służyć ojczyźnie. Staszicowi zawdzięczać należy projekt opracowania całości dziejów Polski. Ponadto kładzie on ogromny nacisk na nauki przyrodnicze ściśle powiązane z życiem (fizyka, geografia), nauki praktyczne (o ulepszaniu ziemi, o przemyśle, rzemiosłach), naukę gospodarstwa i administracji, gdyż takie umiejętności tworzą „pożyteczność obywatela”. Szkoła winna wpajać poczucie obowiązku, świadome stawianie interesów społeczeństwa ponad interesy osobiste oraz zrozumienie, że szczęście i pomyślność osobistą można zdobyć tylko przez dobro ogólne. Walczył o to, aby szkoła pielęgnowała tak rzadką w Polsce dyscyplinę społeczną. Był wierny zasadom racjonalistycznego, empirycznego wychowania, kształtującego myślenie konkretne i analityczne. Staszic podsumował zasady Komisji Edukacyjnej, formułując podstawy nowoczesnego szkolnictwa. Przekonany był, że ojczyźnie są potrzebni rzemieślnicy, kupcy, przedsiębiorcy, fachowcy, czyli ludzie energiczni, którzy dźwigną gospodarczo Polskę. Stąd podstawowa zasada pedagogiczna Staszica wyrażała się w stwierdzeniu, że kształcenie winno być oparte o wiedzę praktyczną i doświadczenie, gdyż inaczej jest bez wartości. Idee Staszica w niczym nie straciły na aktualności do dziś, zaś zadaniem szkoły nadal pozostaje realizacja jego poglądów pedagogicznych.
W życiorysie tego wielkiego Polaka znalazł się jeszcze jeden drobny epizod, niezwykle ważny dla naszego miasta. Otóż w XVIII wieku Pałac Dernałowiczów, jeden z najbardziej okazałych, zabytkowych budynków w Mińsku Mazowieckim, gościł w swych progach … samego Stanisława Staszica. Źródła historyczne podają, że kiedy właścicielem pałacu był Wojciech Leon Opaliński (wojewoda mazowiecki, a następnie sieracki), uroki rokokowego wystroju pałacu podziwiał ks. S. Staszic.
Zmarł w 20 stycznia 1826 roku i według swego życzenia został pochowany na Bielanach, w lasku w pobliżu Kościoła oo. Kamedułów. Tłumy ludzi brały udział w uroczystościach pogrzebowych, a jego grób stał się na długi czas miejscem istnych pielgrzymek.
Poczesne miejsce w panteonie narodowym zachował Stanisław Staszic do dziś jako jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. A nade wszystko jeden z tych, których działalność tworzyła podwaliny nowoczesnej kultury narodowej, pozwalając jej przetrwać i rozwijać się mimo utraty bytu państwowego.
